Το εργασιακό μέλλον χιλιάδων υπαλλήλων του προγράμματος 55–74 ετών της Δ.ΥΠ.Α σε αβεβαιότητα. Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για το πρόγραμμα 55–74 της ΔΥΠΑ;

 Προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

κ. Νίκη  Κεραμέως 

Θέμα: «Το εργασιακό μέλλον χιλιάδων υπαλλήλων του προγράμματος 55–74 ετών της Δ.ΥΠ.Α σε αβεβαιότητα. Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για το πρόγραμμα 55–74 της ΔΥΠΑ;» 

Το «Πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 έως 74 ετών» της Δ.ΥΠ.Α (πρώην «Πρόγραμμα απασχόλησης μακροχρόνια ανέργων ηλικίας 55–67 ετών»), το οποίο θεσπίστηκε αρχικά με την Κ.Υ.Α οικ. 28286/450/20-06-2017 (ΦΕΚ Β΄ 2307) ως πρόγραμμα επιχορήγησης 10.000 θέσεων εργασίας σε φορείς του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας.

Με τις διαδοχικές τροποποιήσεις του προγράμματος, και ειδικότερα με τις Κ.Υ.Α 28011/635/2020, 84253/2022 και την πρόσφατη Κ.Υ.Α 42186/06-08-2024 (ΦΕΚ Β΄ 4583), διευρύνθηκαν οι ηλικιακές κατηγορίες των δικαιούχων έως και τα 74 έτη, αυξήθηκαν οι προβλεπόμενες θέσεις και αναπροσαρμόστηκαν οι διαθέσιμοι προϋπολογισμοί, με κυβερνητικές ανακοινώσεις να κάνουν λόγο για συνολική δυνατότητα έως και 35.000 θέσεων εργασίας. Παρά ταύτα, δεν έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα αναλυτικός απολογισμός σχετικά με την πραγματική απορρόφηση των πόρων, την κάλυψη των θέσεων και την αποτελεσματικότητα του προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι χιλιάδες εργαζόμενοι που απασχολήθηκαν διαχρονικά στο πρόγραμμα έχουν αποκτήσει ουσιαστική εργασιακή εμπειρία και έχουν ενταχθεί λειτουργικά στις υπηρεσίες του Δημοσίου, καλύπτοντας κρίσιμες ανάγκες. Για την πλειονότητα αυτών, η συνέχιση της απασχόλησης δεν αποτελεί απλώς εργασιακό ζήτημα, αλλά άμεσο ασφαλιστικό δικαίωμα, καθώς το πρόγραμμα τους επιτρέπει να συμπληρώσουν τον απαραίτητο συντάξιμο χρόνο.

Η σημασία αυτή αναγνωρίστηκε πλέον και από τη Δικαιοσύνη. Σειρά πρόσφατων αποφάσεων ασφαλιστικών μέτρων και προσωρινών διαταγών —ενδεικτικά οι υπ’ αριθμ. 2140/2025, 5191/2025 και 3711/2025 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών— δικαίωσαν εργαζόμενους του προγράμματος, επιβεβαιώνοντας ότι το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση και στη συνέχιση της απασχόλησης υπερισχύει έναντι της τυπικής απαγόρευσης παράτασης συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Τα δικαστήρια έκριναν ότι η απομάκρυνση αυτών των εργαζομένων λίγο πριν συμπληρώσουν τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο θα προσέβαλλε ευθέως τα άρθρα 21 §2 και 22 §5 του Συντάγματος, και ως εκ τούτου διέταξαν τη συνέχιση της εργασίας τους μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης ή τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού τους δικαιώματος. 

Σύμφωνα με το μητρώο απογραφής των δημοσίων υπαλλήλων, τον Αύγουστο του 2025, οι προσλαμβανόμενοι υπάλληλοι μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ ανέρχονταν συνολικά σε 20.676 άτομα, εκ των οποίων 19.702 στελεχώνουν φορείς του Δημοσίου (εκτός ΝΠΙΔ) και επιπλέον 974 υπηρετούν σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι η λειτουργία του Δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης πλέον στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε προσωπικό προγραμμάτων, το οποίο όμως εργάζεται σε καθεστώς επισφάλειας, χωρίς εγγυημένη συνέχεια, παρότι καλύπτει κρίσιμες υπηρεσιακές ανάγκες. Η εξάρτηση του κράτους από έναν τόσο υψηλό αριθμό εργαζομένων που βρίσκονται «στο μεταίχμιο» κάθε φορά που ανανεώνεται ή λήγει μια προγραμματική περίοδος, συνιστά όχι μόνο δομικό πρόβλημα στελέχωσης αλλά και ζήτημα θεσμικής σοβαρότητας, με σοβαρές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών και στην εργασιακή ασφάλεια χιλιάδων εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. 

Με δεδομένη τη σοβαρότητα των ασφαλιστικών θεμελιώσεων, την προϋπηρεσία που έχει αποκτηθεί και την λειτουργική εξάρτηση πολλών υπηρεσιών από το προσωπικό του προγράμματος, καθίσταται επιτακτική η ενημέρωση της Βουλής σχετικά με τον βαθμό αξιοποίησης των πόρων, την εξέλιξη των θέσεων και κυρίως τον σχεδιασμό του Υπουργείου για το μέλλον των εργαζομένων.

Ποιος είναι ο συνολικός προϋπολογισμός που έχει διατεθεί στο «Πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 έως 74 ετών» από το 2017 έως σήμερα και ποιο είναι το ποσοστό απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων;

Πόσοι από τους εργαζόμενους που εντάχθηκαν στο «Πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 έως 74 ετών» έχουν μέχρι σήμερα συμπληρώσει τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο για τη θεμελίωση πλήρους συνταξιοδοτικού δικαιώματος και ποια στοιχεία διαθέτει σχετικά η Δ.ΥΠ.Α; 

Πώς προτίθεται το Υπουργείο να αντιμετωπίσει τις πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις ασφαλιστικών μέτρων που αναγνωρίζουν την υπεροχή του δικαιώματος των εργαζομένων στην κοινωνική ασφάλιση και διατάσσουν τη συνέχιση της εργασίας τους;

Προτίθεται η κυβέρνηση να προχωρήσει στη διαμόρφωση θεσμικής λύσης που θα διασφαλίζει την εργασιακή συνέχεια και την ασφαλιστική ολοκλήρωση των εργαζομένων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα;

Υπάρχει σχεδιασμός για αξιοποίηση της αποκτηθείσας εργασιακής εμπειρίας των εργαζομένων και αποφυγή νέου κύκλου αβεβαιότητας σε κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες;

Σχεδιάζει η κυβέρνηση να εκπονήσει νέο πρόγραμμα ενίσχυσης της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, ειδικά για την ηλικιακή ομάδα 55–74 ετών, το οποίο θα επιδοτεί τις επιχειρήσεις που θα προσλάβουν εργαζόμενους με αποδεδειγμένη εργασιακή εμπειρία από το υφιστάμενο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ; Αν ναι, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και το δημοσιονομικό πλαίσιο του σχεδιασμού; 

                                                                                                                            Οι   Ερωτώντες Βουλευτές

                                                                                                                    

                                                                                                                                 Παύλος   Χρηστίδης

                                                                                                                                 Αικατερίνη Καζάνη