Τα 90 χρόνια της Κάλλας και η Βίλα που καταρρέει

Στην Ελληνίδα ντίβα της όπερας, Μαρία Κάλλας, είναι αφιερωμένο το σημερινό doodle της Google, με αφορμή την 90ή επέτειο από τη γέννησή της. Η Μαρία Κάλλας (Μαρία Άννα Σοφία Καικιλία Καλογεροπούλου), η οποία υπήρξε κορυφαία υψίφωνος και η πλέον γνωστή παγκοσμίως ντίβα της όπερας, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 2 Δεκεμβρίου 1923 και άφησε την τελευταία της πνοή στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, στο Παρίσι. Κατά την διάρκεια της παραμονής της στην Ελλάδα η Κάλλας έζησε από το 1936 μέχρι και το 1945 στο νεοκλασικό κτήριο που βρίσκεται στη γωνία Σκαραμαγκά και Πατησίων. Το κτήριο που στις μέρες μας έγινε γνωστό ως «Βιλα

Σκαραμαγκά» ή «Βίλα Κάλλας» έχτισε το 1925 ο αρχιτέκτονας Κωνσταντίνος Κιτσίκης με μορφολογικές επιρροές του ευρωπαϊκού ρυθμού Αρ Νουβό της εποχής εκείνης. Η οικία Μαρίας Κάλλας έχει χαρακτηρισθεί από το 1989, επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη, ως διατηρητέο ιστορικό και αρχιτεκτονικό μνημείο των νεότερων χρόνων. Το κτήριο ανήκει στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ) από το 1950 αλλά λόγω έλλειψης κονδυλίων το ταμείο δεν προχώρησε στην αναπαλαίωση με αποτέλεσμα το σπίτι της Κάλλας να εγκαταλειφθεί στην τύχη του.

Τα τελευταία χρόνια η οικία της Μαρίας Κάλλας καταλήφθηκε από αντιεξουσιαστές και από τότε έγινε γνωστή ως «Βίλα Σκαραμαγκά» με την αστυνομία να εισβάλει και να εκκενώνει την κατάληψη στις 9 Ιανουαρίου 2013. Ακολούθησαν προσαγωγές, συλλήψεις και πλήθος ρεπορτάζ που πανηγύριζαν την ανακατάληψη του κτηρίου από το κράτος του νόμου και την μελλοντική αξιοποίησή του. Αμέσως μετά την αστυνομική επέμβαση το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο, ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει «στην άμεση δρομολόγηση εργασιών προκειμένου να επισκευαστούν οι ζημιές που έχουν προκληθεί από τον σεισμό του 1999» και να προχωρήσει η αποκατάστασή του, ώστε να αξιοποιηθεί το σπίτι που μεγάλωσε η ντίβα της όπερας.

Σήμερα, 90 χρόνια μετά την γέννηση της Μαρίας Κάλλας και τις μεγαλόστομες εξαγγελίες περί ανάπλασης και αποκατάστασης του ιστορικού κτηρίου, το ΝΑΤ χαρακτηρίζει «ασύμφορη» και «πολυδάπανη» την επισκευή της οικίας όπου έζησε η Ελληνίδα ντίβα της όπερας.

Παρότι το κτήριο έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και προστατεύεται από τις διατάξεις του νόμου για την προστασία αρχαιοτήτων και εν γένει πολιτιστικής κληρονομιάς, κανείς σήμερα δεν αναλαμβάνει το κόστος της συντήρησης του κτηρίου που βρίσκεται στο έλεος του χρόνου καθώς δεν προχώρησαν οι απαραίτητες εργασίες συντήρησης, στερέωσης ή προστασίας του ετοιμόρροπου μνημείου. Το ΝΑΤ μάλιστα παραδέχεται πως η υποβάθμιση της συγκεκριμένης περιοχής και η κρίση στην αγορά ακινήτων, καθιστά ασύμφορη οποιαδήποτε διαδικασία ανακαίνισης ενός κτηρίου το οποίο εκκενώθηκε από την αστυνομία με την αιτιολογία της αξιοποίησης.

Αυγη