Θωμάς Μπέγκας: «Η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να είναι το μακρύ χέρι της κυβέρνησης»

Με έντονο προβληματισμό για την πορεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και σαφείς αιχμές τόσο προς την κυβέρνηση όσο και προς την πλειοψηφία της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, τοποθετήθηκε ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ενημερώνοντας το Σώμα για όσα διαδραματίστηκαν στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.

Ο κ. Μπέγκας περιέγραψε μια Αυτοδιοίκηση που βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες ευθύνες, χωρίς να διαθέτει τους αναγκαίους πόρους και το προσωπικό για να ανταποκριθεί σε αυτές, ενώ εξέφρασε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι το συνέδριο δεν κατέληξε, κατά την εκτίμησή του, σε μια ουσιαστικά διεκδικητική στάση απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, αναφέρθηκε στη βράβευση δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων της Αυτοδιοίκησης, του Σταύρου Μπένου και του Δημήτρη Δράκου, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις τους υπενθύμισαν μια διαφορετική εποχή, κατά την οποία οι αιρετοί διεκδικούσαν με αποφασιστικότητα όσα είχαν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες, ανεξάρτητα από την πολιτική τους συγγένεια με την εκάστοτε κυβέρνηση.

Όπως σημείωσε, υπήρξαν διοικήσεις της ΚΕΔΕ που, παρότι προέρχονταν από τον ίδιο πολιτικό χώρο με την κυβέρνηση, δεν δίσταζαν να συγκρουστούν μαζί της για την υπεράσπιση του θεσμού.

«Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι το μακρύ χέρι της κυβέρνησης. Είναι ένας αυτοτελής, δημοκρατικά νομιμοποιημένος θεσμός, με συνταγματικά κατοχυρωμένο ρόλο», υπογράμμισε.

«Μας έχουν μετατρέψει σε σάκους του μποξ»

Ο Δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στην οικονομική και διοικητική ασφυξία που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι, τονίζοντας ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και στελέχωση δημιουργεί μια κατάσταση που δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Όπως εξήγησε, οι Δήμοι καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίζουν προβλήματα που αφορούν τα σχολεία, την καθαριότητα, το οδικό δίκτυο και τις κοινωνικές υπηρεσίες, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τα απαιτούμενα μέσα.

«Το κεντρικό κράτος μεταφέρει διαρκώς βάρη στην Αυτοδιοίκηση, αλλά κρατά για τον εαυτό του τους πόρους και τις αποφασιστικές αρμοδιότητες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τελικά οι δήμαρχοι, οι αντιδήμαρχοι και οι δημοτικοί υπάλληλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τη δυσαρέσκεια των πολιτών για προβλήματα που πολλές φορές υπερβαίνουν τις δυνατότητες των Δήμων.

«Μας έχουν μετατρέψει σε σάκους του μποξ μιας κοινωνίας που δοκιμάζεται από επιλογές και παραλείψεις της κεντρικής πολιτικής», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Μπέγκας υποστήριξε ότι αυτή η πραγματικότητα δεν αφορά μόνο τον Δήμο Ιωαννιτών, αλλά σχεδόν το σύνολο των Δήμων της χώρας, οι οποίοι, αντί να σχεδιάζουν το μέλλον των πόλεών τους, αναλώνονται στην προσπάθεια να διατηρήσουν σε λειτουργία τις βασικές υπηρεσίες τους.

Κριτική στις κυβερνητικές εξαγγελίες

Αναφερόμενος στην παρουσία και τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στο συνέδριο, ο Δήμαρχος διευκρίνισε ότι δεν μηδενίζει τις παρεμβάσεις που εξαγγέλθηκαν, υποστήριξε ωστόσο ότι δεν δόθηκαν ουσιαστικές απαντήσεις στα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης.

Ειδικότερα, σημείωσε ότι η υποχρηματοδότηση, οι ελλείψεις προσωπικού και η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων αναγνωρίστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τους συμμετέχοντες, χωρίς όμως να προκύψουν οι αναγκαίες λύσεις.

Σχολιάζοντας τις αναφορές στις δημοσιονομικές αντοχές, στις διεθνείς αγορές και στην ενεργειακή κρίση ως παράγοντες που καθορίζουν τον χρόνο αντιμετώπισης των προβλημάτων, ο κ. Μπέγκας διερωτήθηκε:

«Μα πόση ακόμη πλάτη να βάλει η Αυτοδιοίκηση; Πόσο ακόμη να συμπιέσουμε τις ανάγκες των Δήμων μας; Πόσο ακόμη να ζητάμε από τις υποστελεχωμένες υπηρεσίες μας να κάνουν περισσότερα με λιγότερα;».

Και πρόσθεσε ότι ούτε οι πολίτες ούτε οι Δήμοι μπορούν να περιμένουν επ' αόριστον για την αντιμετώπιση των αναγκών της καθημερινότητας.

Το διεκδικητικό ψήφισμα της «Αυτοδιοίκησης Τώρα»

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στο ψήφισμα που κατέθεσε στο συνέδριο η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον Χάρη Δούκα, της οποίας είναι μέλος.

Όπως ανέφερε, η πρόταση περιλάμβανε συγκεκριμένες διεκδικήσεις, μεταξύ των οποίων η απόδοση των πόρων που οφείλονται στους Δήμους, η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των 2,5 δισ. ευρώ, η καθιέρωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας, η ουσιαστική στελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών, η κατάργηση του τέλους ταφής, η χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών και η δημιουργία ενός πραγματικού αναπτυξιακού προγράμματος για τις δημοτικές υποδομές.

«Δεν ζητήσαμε προνόμια. Δεν ζητήσαμε χαριστικές ρυθμίσεις. Ζητήσαμε τα αυτονόητα. Τους πόρους και τα μέσα που απαιτούνται για να ασκήσουμε τις αρμοδιότητες που η ίδια η Πολιτεία μάς έχει αναθέσει», επισήμανε.

«Παρακμή της διεκδικητικής Αυτοδιοίκησης»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Δήμαρχος απέναντι στη στάση της πλειοψηφίας της ΚΕΔΕ, εκφράζοντας την άποψη ότι δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις των περιστάσεων.

«Στο συνέδριο της Καλαμάτας γίναμε μάρτυρες της παρακμής της διεκδικητικής Αυτοδιοίκησης», ανέφερε χαρακτηριστικά, ασκώντας κριτική στη φιλοκυβερνητική πλειοψηφία, η οποία, όπως υποστήριξε, δεν θέλησε να εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση.

Παράλληλα, εξέφρασε τη διαφωνία του με τη στάση του προέδρου της ΚΕΔΕ, σημειώνοντας ότι επέλεξε χαμηλούς τόνους σε μια περίοδο που απαιτείται καθαρή και αποφασιστική διεκδίκηση.

Ο Δήμαρχος υπογράμμισε ότι το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι ποια παράταξη επικράτησε σε μια ψηφοφορία, αλλά ποια οφέλη αποκόμισε συνολικά η Αυτοδιοίκηση από το συνέδριο.

«Ποιες ουσιαστικές δεσμεύσεις αποσπάσαμε; Ποια από τα μεγάλα προβλήματα λύσαμε; Με ποια περισσότερα εφόδια επιστρέψαμε στους Δήμους μας;», διερωτήθηκε.

Τόνισε, επίσης, ότι η ΚΕΔΕ δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν ρόλο δημοσίων σχέσεων με την εκάστοτε κυβέρνηση, ούτε στην επανάληψη των ίδιων διαπιστώσεων και ψηφισμάτων από συνέδριο σε συνέδριο.

Αντίθετα, όπως είπε, οφείλει να πιέζει, να διεκδικεί και, όπου απαιτείται, να συγκρούεται, υπερασπιζόμενη τη θεσμική και οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων.

«Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να μείνει όρθια»

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων υπογράμμισε ότι η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται περισσότερη ελευθερία, περισσότερους πόρους και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από την κεντρική εξουσία, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός φορέας ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και δημοκρατίας.

Επανέλαβε την ανάγκη υπεράσπισης της αυτοτέλειας των Δήμων, επισημαίνοντας ότι η διεκδίκηση αυτή δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποια κυβέρνηση βρίσκεται κάθε φορά στην εξουσία.

«Οι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται. Οι δημοτικές αρχές επίσης. Η Αυτοδιοίκηση, όμως, πρέπει να μείνει όρθια. Και είναι ευθύνη όλων μας να μην την αφήσουμε να μετατραπεί σε έναν ανίσχυρο διαχειριστή αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού», κατέληξε.