Τρένο στην Ήπειρο: Η πρόταση για τη γραμμή Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο και το πλάνο 7 σημείων

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

- Σιδηροδρομική σύνδεση Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο: Ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ήπειρο και τη διασυνοριακή ανάπτυξη

Η προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο αποτελεί ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ήπειρο, καθώς μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο διασυνοριακό άξονα μετακίνησης ανθρώπων και εμπορευμάτων, συνδέοντας το λιμάνι της Ηγουμενίτσας με τα Ιωάννινα και τη νότια Αλβανία.

Και δεν πρόκειται για μια απλή θεωρητική πρόταση.

Ήδη από το 2016 εκπονήθηκε, στο πλαίσιο του προγράμματος Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας Ελλάδας – Αλβανίας, μελέτη για τη σιδηροδρομική γραμμή Λιμένας Ηγουμενίτσας – Βιομηχανικό Πάρκο Ηγουμενίτσας – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – Αεροδρόμιο Ιωαννίνων – Κακαβιά – Αργυρόκαστρο.

Η μελέτη περιλάμβανε προμελέτη χάραξης, προϋπολογισμό έργων και μελέτη βιωσιμότητας.

Η υφιστάμενη μελέτη ως βάση για το επόμενο βήμα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η συνολική γραμμή ανέρχεται περίπου σε 73 χιλιόμετρα και περιλαμβάνει δύο σημαντικές σήραγγες συνολικού μήκους περίπου 10,3 χιλιομέτρων, εννέα σήραγγες ανοικτής εκσκαφής συνολικού μήκους περίπου 4,6 χιλιομέτρων, καθώς και περίπου 26 μικρές οδικές και σιδηροδρομικές γέφυρες.

Η ύπαρξη της συγκεκριμένης μελέτης αποτελεί σημαντική βάση για το επόμενο βήμα.

Αυτό που απαιτείται σήμερα είναι η επικαιροποίησή της, με τα σημερινά δεδομένα κόστους, τεχνολογίας, μεταφορικής ζήτησης, βιωσιμότητας και διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η Ηγουμενίτσα ως δυτική πύλη της Ελλάδας

Η σημασία του έργου γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν συνδυαστεί με τον ρόλο του λιμανιού της Ηγουμενίτσας, το οποίο αποτελεί σημαντική δυτική πύλη της χώρας προς την Ιταλία και την Ευρώπη και μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών προς τα Βαλκάνια.

Η σύνδεση του λιμανιού με τα Ιωάννινα και την Αλβανία θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν νέο πολυτροπικό διάδρομο μεταφορών, συνδυάζοντας λιμάνι, σιδηρόδρομο και οδικά δίκτυα.

Η σύνδεση με το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο μέσω Καλαμπάκας

Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί μακροπρόθεσμα η σύνδεση της Ηπείρου με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο μέσω Καλαμπάκας, δημιουργώντας έναν άξονα:

Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Καλαμπάκα – Θεσσαλία – Αθήνα/Θεσσαλονίκη.

Μια τέτοια σύνδεση θα ενίσχυε σημαντικά τη διασύνδεση της Ηπείρου με την υπόλοιπη Ελλάδα και θα έδινε στη γραμμή Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο ευρύτερη εθνική και ευρωπαϊκή διάσταση.

Οδικό δίκτυο, τουρισμός και εμπόριο

Η Ήπειρος διαθέτει πλέον ένα σημαντικό πλέγμα οδικών υποδομών, με την Εγνατία Οδό, την Ιόνια Οδό και τον Ε65, ενώ η Ηγουμενίτσα αποτελεί βασικό κόμβο σύνδεσης με την Ιταλία και τα Βαλκάνια.

Σε αυτό το δίκτυο μπορεί να προστεθεί ο σιδηρόδρομος, ενισχύοντας τόσο τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές όσο και τη δημιουργία νέων διασυνοριακών τουριστικών διαδρομών μεταξύ Ηπείρου και νότιας Αλβανίας.

Η ενεργειακή διάσταση

Παράλληλα, στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου εξελίσσεται η ερευνητική δραστηριότητα για υδρογονάνθρακες, με την προοπτική ερευνητικής γεώτρησης εντός του Α΄ τριμήνου του 2027, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα ακόμη νέο δεδομένο που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον ευρύτερο αναπτυξιακό και μεταφορικό σχεδιασμό της περιοχής.

Η Αλβανία επενδύει στο σιδηροδρομικό της δίκτυο

Την ίδια στιγμή, η Αλβανία προχωρά στην αναβάθμιση του σιδηροδρομικού της δικτύου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές παρεμβάσεις, όπως η αναβάθμιση της γραμμής Vore – Hani i Hotit προς τα σύνορα με το Μαυροβούνιο.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο επίκαιρη την εξέταση μιας μελλοντικής σιδηροδρομικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αλβανίας μέσω Ιωαννίνων και Αργυροκάστρου.

Από τη μελέτη του 2016 στη νέα πραγματικότητα

Η μελέτη του 2016, που προωθήθηκε τότε από την Αντιπεριφερειάρχη Αναπτυξιακού Προγραμματισμού της Περιφέρειας Ηπείρου κα Τατιάνα Καλογιάννη, δεν θα πρέπει να παραμείνει στα συρτάρια.

Σήμερα υπάρχουν νέα δεδομένα: η ολοκλήρωση και αναβάθμιση σημαντικών οδικών υποδομών, η αναβάθμιση του λιμανιού της Ηγουμενίτσας, η ανάπτυξη των διασυνοριακών μεταφορών, οι ανάγκες για logistics και οι νέες ενεργειακές εξελίξεις.

Για τον λόγο αυτό απαιτείται ένα επικαιροποιημένο και ολοκληρωμένο σχέδιο.

Προτείνεται:

1. Επικαιροποίηση της υφιστάμενης μελέτης.

2. Επανεξέταση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας του έργου.

3. Διερεύνηση της δυνατότητας εξυπηρέτησης επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών.

4. Σύνδεση με το λιμάνι της Ηγουμενίτσας και τις υποδομές logistics.

5. Συντονισμός με την Αλβανία για τη συνέχεια της γραμμής προς Αργυρόκαστρο.

6. Διερεύνηση της σύνδεσης της Ηπείρου με το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο μέσω Καλαμπάκας.

7. Αξιοποίηση των διαθέσιμων εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η Ήπειρος χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό

Η σιδηροδρομική σύνδεση Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Αργυρόκαστρο μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου πολυτροπικού διαδρόμου, που θα συνδέει την Ήπειρο με την Αλβανία, τα Βαλκάνια, την υπόλοιπη Ελλάδα και την Ευρώπη.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να επικαιροποιηθεί η μελέτη που ήδη υπάρχει και να εξεταστεί συνολικά η προοπτική σύνδεσης της Ηπείρου: από την Ηγουμενίτσα και τα Ιωάννινα προς το Αργυρόκαστρο, αλλά και προς το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο μέσω Καλαμπάκας.