To KKE για τον θάνατο του Λάκη Χαλκιά

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον συναγωνιστή μας Λάκη Χαλκιά, έναν σπουδαίο ερμηνευτή, μουσικό, ερευνητή της ελληνικής μουσικής και πνευματικό άνθρωπο. Έναν ολοκληρωμένο καλλιτέχνη που υπηρέτησε με συνέπεια την ελληνική μουσική παράδοση, την ανέδειξε δημιουργικά και τη συνέδεσε με τους μεγάλους κοινωνικούς αγώνες της εποχής. Η διαδρομή του υπήρξε πολύχρονη και πολυδιάστατη.

Από πολύ μικρός μυήθηκε στη δημοτική και λαϊκή μουσική, στην οποία βρίσκεται η βαθιά ρίζα του τόπου του, τα Γιάννενα, και της οικογένειας του, της ιστορικής μουσικής οικογένειας των Χαλκιάδων. Γρήγορα ακολούθησε τον δρόμο του επαγγελματία μουσικού, ως πολυοργανίστας και ερμηνευτής και στάθηκε επάξια δίπλα σε κορυφαίες μορφές της ελληνικής μουσικής: τον πατέρα του, τον «τρανό» κλαρινίστα Τάσο Χαλκιά, τον Μάρκο Βαμβακάρη, τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Στέλιο Καζαντζίδη, τον Γιάννη Παπαϊωάννου και τη Σωτηρία Μπέλλου. 

Στα χρόνια της δικτατορίας και της μεταπολίτευσης, η φωνή του Λάκη Χαλκιά ταυτίστηκε με τους μεγάλους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες του λαού μας. Όντας ο ίδιος μέλος της Νεολαίας Λαμπράκη γνώρισε από πρώτο χέρι τις διώξεις, γεγονός που τον οδήγησε στη φυγή στον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1967. Με την επιστροφή του, το 1971, γνώρισε τον Γιάννη Μαρκόπουλο. Η ορμή της φωνής του συναντήθηκε με τη δύναμη της μουσικής του μεγάλου συνθέτη, σε μια ιστορική στιγμή που η τέχνη αποτέλεσε τη συλλογική έκφραση αντίστασης και ελπίδας. Έτσι γεννήθηκαν οι αξέχαστες ερμηνείες που ύμνησαν τον εργάτη, τον μετανάστη, τον βιοπαλαιστή της πόλης και του χωριού στους εμβληματικούς δίσκους «Θητεία», «Μετανάστες» και «Θεσσαλικός Κύκλος». Ακολούθησαν συνεργασίες με τους κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, μουσικούς, ποιητές και στιχουργούς. 

Ο Λάκης Χαλκιάς δεν συνόδευσε απλώς με τη φωνή και τη μουσική του τους λαϊκούς αγώνες. Υπήρξε οργανικό κομμάτι τους. Διαδήλωσε τραγουδώντας στις συναυλίες για την ειρήνη, την αλληλεγγύη σε λαούς που δοκιμάζονται, για τα εργατικά δικαιώματα, στις πρωτομαγιάτικες συγκεντρώσεις, αλλά και στις μεγάλες πολιτιστικές και πολιτικές εκδηλώσεις του ΚΚΕ. Για περισσότερα από πενήντα χρόνια υπήρξε μία από τις σταθερές φωνές του Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή, χαρίζοντας με τις ερμηνείες του δημοτικά, λαϊκά και επαναστατικά τραγούδια που συντρόφευσαν γενιές αγωνιστών.

Υπηρέτησε με πάθος την έρευνα, τη διάσωση και τη διάδοση της ελληνικής μουσικής παράδοσης. Το έργο ζωής του «2.500 Χρόνια Ελληνική Μουσική» αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τη ιστορία του ελληνικού μουσικού πολιτισμού από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Για τον Λάκη Χαλκιά η μουσική παράδοση δεν ήταν ένα μουσειακό έκθεμα, αντίθετα τη θεωρούσε ζωντανό, δυναμικό έργο που ενώνει τις γενιές και τροφοδοτεί τη σύγχρονη δημιουργία. Με την ίδια αφοσίωση στάθηκε δίπλα στη νέα γενιά των καλλιτεχνών, ως δάσκαλος, ερευνητής και συνδικαλιστής, υπερασπιζόμενος τα εργασιακά και πνευματικά δικαιώματά τους.

Η κληρονομιά που παρέλαβε από τον πατέρα του και τη μεγάλη οικογένεια των Χαλκιάδων δεν ήταν μόνο μουσική· ήταν βαθιά κοινωνική και αγωνιστική. Η οικογένεια βίωσε τη φτώχεια και τις κακουχίες, την εκμετάλλευση και την αδικία. Οι Χαλκιάδες εμψύχωναν τους αντάρτες στα βουνά με τα κλέφτικα και τα ηπειρώτικα τραγούδια τους. Με αυτή την κληρονομιά προικίστηκε ο Λάκης Χαλκιάς. Έτσι ,η απόφαση του να στρατευτεί με την τέχνη του στο πλευρό του λαού ήταν μια βαθιά συνειδητή επιλογή, ταιριαστή στην κοινωνική καταγωγή του. 

Για το ΚΚΕ ο Λάκης Χαλκιάς δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Υπήρξε ένας πραγματικός συναγωνιστής, ένας σύντροφος. Υπήρξε σταθερός συνοδοιπόρος του κόμματος από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα. Στις μεγάλες στιγμές, αλλά και στις δύσκολες περιόδους για το Κόμμα, το διεθνές κομμουνιστικό και το εργατικό κίνημα, συνέβαλε στην προσπάθεια να κρατηθεί ψηλά η σημαία της ελπίδας για έναν καλύτερο κόσμο. Πλούτισε με την τέχνη του, αλλά και τον λόγο του τη δράση του ΚΚΕ. Τίμησε τα ψηφοδέλτια του Κόμματος, στήριξε με τη δημόσια στάση και τις παρεμβάσεις του τον αγώνα του ΚΚΕ και της νέας γενιάς των κομμουνιστών, της ΚΝΕ και έθεσε το κύρος και την τέχνη του στην υπηρεσία του αγώνα της εργατικής τάξης για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Γνήσιος και συνεπής καλλιτέχνης, ολοκληρωμένος δημιουργός και άνθρωπος της πρώτης γραμμής των κοινωνικών αγώνων, παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του ακούραστα ενεργός. Η απώλειά του αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στην ελληνική μουσική, στον πολιτισμό και στους αγώνες του λαού μας. 

Ο Λάκης Χαλκιάς αφήνει πίσω του μια παρακαταθήκη που εκτείνεται σε περισσότερες από έξι δεκαετίες προσωπικής δημιουργίας και συνεχίζει μια μουσική διαδρομή της οικογένειας των Χαλκιάδων που μετρά περισσότερο από έναν αιώνα. Αφήνει άξιους συνεχιστές, πρώτα απ' όλα τον αγαπημένο και ταλαντούχο γιο του Χρήστο Χαλκιά, αλλά και όλους εκείνους τους νέους μουσικούς που δίδαξε, ενέπνευσε και στήριξε στη μακρόχρονη πορεία του. 

Στην οικογένειά του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια. Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουμε την ευθύνη να φωτίσουμε το έργο του Λάκη, να φτάσει στις επόμενες γενιές και να αποτελέσει το σταθερό θεμέλιο για τη συνέχεια και τη δημιουργική εξέλιξη της ελληνικής μουσικής παράδοσης.

Θα μείνει στις καρδιές μας, θα μείνει στις καρδιές όλου του λαϊκού κόσμου, που αγάπησε βαθιά και αγαπήθηκε βαθιά, γιατί πίσω από τη στεντόρεια φωνή του βρισκόταν ένας ευαίσθητος, απλός και αυθεντικός άνθρωπος. Τραγούδησε για τον εργάτη, τον εμιγκρέ της «Φάμπρικας» «που … δουλεύει νύχτα μέρα … στη βάρδια δύο δέκα …», για τον δάσκαλο που «… δασκαλεύει με λόγια … της φωτιάς …». Ετούτος ο λαός, που ύμνησε με τη φωνή και την τέχνη του, τον αποχαιρετά σήμερα με βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Και του δίνει την υπόσχεση ότι τα τραγούδια του, το έργο και το παράδειγμά του θα παραμείνουν ζωντανά στη μνήμη και τη συνείδηση των επόμενων γενιών.