Δήμος Ζίτσας :Eκδηλώσεις Μνήμης για τα 83 χρόνια από τη ναζιστική θηριωδία της 23ης Ιουλίου 1943 στη Χίνκα

Πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 26 Ιουλίου 2026, οι εκδηλώσεις Μνήμης για τη συμπλήρωση 83 χρόνων από τη ναζιστική θηριωδία της 23ης Ιουλίου 1943 στη Χίνκα, του Δήμου Ζίτσας.

Με βαθιά συγκινησιακή φόρτιση, οι κάτοικοι του χωριού, οι Φορείς και οι επισκέπτες, συμμετείχαν στις εκδηλώσεις Μνήμης, αποτίοντας φόρο τιμής στα αθώα θύματα της ναζιστικής βαρβαρότητας.

Στις 23 Ιουλίου 1943, το πολύπαθο χωριό της Χίνκας, γνώρισε την απίστευτη ναζιστική βαρβαρότητα από την 1η ορεινή μεραρχία ορεινών καταδρομών «Εντελβάις».

Το χωριό βίωσε την φρίκη του πολέμου και η τραγωδία αυτή, σημάδεψε δια βίου όλους τους επιζήσαντες και χάραξε για πάντα την πορεία του χωριού στα επόμενα χρόνια.

Στις εκδηλώσεις Μνήμης, παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Ζίτσας κ. Πλιάκος Μιχαήλ, Δημοτικοί Σύμβουλοι του Ζίτσας, Πρόεδροι γειτονικών Κοινοτήτων, καθώς εκπρόσωποι της 8ης Ταξιαρχίας Πεζικού, της Ελληνικής Αστυνομίας και του Πυροσβεστικού Σώματος.

Χαιρετισμούς στην εκδήλωση Μνήμης, απηύθυναν η Αντιδήμαρχος Ζίτσας, κα Μπαλάφα Αικατερίνη , που ανέγνωσε και τον χαιρετισμό, του Βουλευτή Ιωαννίνων της ΝΔ, κ. Γεωργίου Αμυρά, που απέστειλε στους παρευρισκομένους, για την επέτειο Μνήμης.

Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης, ο Βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ, κος Τσίμαρης Ιωάννης, η Αντιπερειφερειάρχης κα Αρλέτου Αικατερίνη, ο πολιτευτής της ΝΙΚΗΣ, κος Τυροπάνης Σπήλιος, καθώς και ο Πρόεδρος του Φιλοπρόοδου Συλλόγου Χίνκας κος Τζώρτζης Ραφαήλ.

Επίσης σύντομο χαιρετισμό, απηύθηνε και ο Τσίτος Γρηγόριος εγγονός του Τσίτου Γρηγόρη, από την Χίνκα, που συνελήφθη ως όμηρος από του γερμανούς καταδρομείς, την ημέρα που κάηκε το χωριό, φυλακίσθηκε στα Ιωάννινα και απαγχονίστηκε μαζί με άλλους 15 ομήρους από τον γερμανικό στρατό της Βέρμαχτ στις 9 Αυγούστου 1943, στην Κλαδοράχη Φλώρινας.

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Χίνκας, κ. Ιωάννου Ευάγγελος αναφέρθηκε στο χρονικό της ναζιστικής βαρβαρότητας, εκείνης της μαύρης ημέρας, για τους κατοίκους του χωριού, τονίζοντας ότι σήμερα δεν συγκεντρωθήκαμε μόνο για να θυμηθούμε, συγκεντρωθήκαμε για να τιμήσουμε τους αδικοχαμένους νεκρούς μας, τους ανθρώπους που βίωσαν τον τρόμο της καταστροφής, αλλά και όλους εκείνους που, με δύναμη ψυχής και αξιοπρέπεια, κράτησαν τη Χίνκα ζωντανή στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν.

Παράλληλα δε αναφέρθηκε στη συνεργασία που είχε με τον Ιστορικό ερευνητή Αλέκο Ράπτη και τον Κώστα Φούκα, Πρόεδρο της Κοινότητας των Μαρτυρικών Λιγκιάδων και μέλος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας, που προσεφέρθησαν ουτως ώστε, να υπάρξει συνεργασία και επικοινωνία, όπως και εγένετο, με τη Βρετανική Πρεσβεία στην Αθήνα, για να τιμηθεί στην Χίνκα, ο Βρετανός αξιωματικός της Υπηρεσίας Ειδικών Επιχειρήσεων (Special Operations Executive - SOE ) Τζον Πάτρικ Μοράν (Σπάικ), (John Patrick Moran), που στην διάρκεια του Β΄ π.π, έδρασε στην ευρύτερη περιοχή και φιλοξενήθηκε κρυφά στη Χίνκα.

Στις 22 Ιουλίου 1943, και ενώ οι γερμανοί καταδρομείς της «Εντελβάις», - Oμάδα Μάχης Ζάιντελ επιχειρούν «εκτεταμένη σάρωση», καταστρέφοντας τα χωριά της περιοχής, η μικτή ελληνοβρετανική ομάδα καταστροφών, του βρετανού λοχαγού Τζών Μοράν (Σπάικ) - της Βρετανικής Yπηρεσίας Ειδικών Επιχειρήσεων SOE, (Special Operations Executive - SOE ) σε συνεργασία με μια ομάδα ανταρτών του ΕΔΕΣ, του ταγματάρχη Λάνη, ανατινάζουν την γέφυρα στο χωριό Σουλόπουλο, ή αλλιώς «γεφύρι του Γκίνου».

Στη συνέχεια ο Πρόεδρος της Κοινότητας Χίνκας, κ. Ιωάννου Ευάγγελος, ανέγνωσε τον χαιρετισμό που απηύθυνε εγγράφως στην εκδήλωση Μνήμης, η Βρετανική Πρεσβεία στην Αθήνα δια της εκπροσώπου της κας Ρόμπιν Γκόλντσμιθ, Επιτετραμμένη της Πρεσβείας του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα, όπου μεταξύ των άλλων τονίσθηκε ότι, οι δεσμοί που σφυρηλατήθηκαν κατά τη διάρκεια εκείνων των δύσκολων χρόνων εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμο θεμέλιο της στενής φιλίας και της διαρκούς συνεργασίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας μέχρι σήμερα.

Στη συνέχεια μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Φούκας, Πρόεδρος της Μαρτυρικής Κοινότητας Λιγκιάδων και εκπρόσωπος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Κοινοτήτων της Ελλάδας, τονίζοντας ότι τα μαρτυρικά χωριά σε όλη την Ελλάδα, αποτελούν τον ιερό συμβολισμό, καθώς επαναφέρουν την Κατοχή και την Αντίσταση, στη δημόσια συζήτηση και κατ’ επέκταση στη συλλογική ιστορική μνήμη του τόπου μας.

Επίσης αναφέρθηκε στο σημαντικό ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών τονίζοντας ότι οι αξιώσεις της Ελλάδας κατά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, για το κατοχικό δάνειο και για τις αποζημιώσεις από τα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας, είναι πάντοτε νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες.

Τέλος ο ιστορικός ερευνητής Αλέκος Ράπτης μέσα από φωτογραφικό υλικό και γερμανικά έγγραφα της 1ης ορεινής μεραρχίας ορεινών καταδρομών «Εντελβάις»

αναφέρθηκε συνολικά στο χρονικό της καταστροφής του χωριού της Χίνκας, στις 23 Ιουλίου 1943, αναφέροντας ότι «Oμάδα Μάχης Ζάιντελ», (Kampfgruppe Seidel), – (54ο Αναγνωριστικό Απόσπασμα, (Gebirgs - Aufklärungs - Bataillon 54) και 4ο Τάγμα του 79ου Συντάγματος Ορεινού Πυροβολικού, (IV./ Gebirgs - Artillerie - Regiment 79), με επικεφαλής αξιωματικό, τον ταγματάρχη Ζάιντελ, (Kommandeur, Major Seidel).

Οι γερμανοί καταδρομείς, εκτέλεσαν συνολικά τρείς (3) κατοίκους τους χωριού της Χίνκας, τους:

• Παπα - Θύμιο Παπαγεωργίου, ιερέας, κατά κόσμον, Παπαγεωργίου Ευθύμιος.

• 2. Παπαχρήστου Γεώργιος, αγρότης.

• 3. Παπαγεωργίου Παναγιώτης, αγρότης.

Μετά από 17 ημέρες, από το χρονικό της ναζιστικής βαρβαρότητας, στις 9 Αυγούστου 1943, απαγχονίστηκε ως όμηρος, από το γερμανικό Φρουραρχείο της Φλώρινας, στο χωριό Κλαδοράχη, μαζί με άλλους 14

πατριώτες ο:

• Τσίτος Γρηγόρης, δάσκαλος, από την Χίνκα.

Είχε συλληφθεί ως όμηρος μαζί με άλλους κατοίκους του χωριού, στις 23 Ιουλίου 1943, φυλακίσθηκε και βασανίσθηκε στα υπόγεια της Ζωσιμαίας Σχολής στα Ιωάννινα, όπου ήταν οι φυλακές της Γερμανικής Υπηρεσίας συγκέντρωσης αιχμαλώτων, (Gefangenensammelstelle uberstellen).

Eπίσης οι γερμανοί καταδρομείς της «Εντελβάις», από τις υφιστάμενες τότε ογδόντα (80) οικίες, στο χωριό της Χίνκας, κατέκαψαν ολοσχερώς:

• Eβδομήντα τέσσερις (74) οικίες, σε ποσοστό 95%.

• Tο Σχολείο του χωριού.

• Tο παρεκκλήσι της Αγίας Τριάδας.

• Πενήντα τρείς (53) αποθήκες και καλύβες.

Σήμερα, 83 χρόνια από το ολοκαύτωμα του χωριού της Χίνκας, στις 23 Ιουλίου 1943, είναι χρέος όλων μας, να μην λησμονηθεί η ναζιστική βαρβαρότητα και η οδύνη εκείνων των καιρών.

Είναι χρέος μας να συνεχίσουμε, γιατί η κληρονομιά, που μας άφησαν τα αθώα θύματα του χωριού της Χίνκας, αλλά και των άλλων ολοκαυτωμένων χωριών στο Ν. Ιωαννίνων, στην Ήπειρο και σε όλη την Ελλάδα, είναι μια και μοναδική, είναι η ηθική και η ιστορική δικαίωση: «Να μην ξεχάσουμε ποτέ».