Δημογραφικό και ύπαιθρος: Οδικός χάρτης - Η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί και να καταλήξει σε σχέδιο και δράσεις.

Στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου της 16ης Ιουνίου 2026, με θέμα το δημογραφικό, πραγματοποιήθηκε μια πολύ σημαντική συζήτηση, με τη συμμετοχή του καθηγητή Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρωνα Κοτζαμάνη, καθώς και του καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου, Γιάννη Ψυχάρη. Οι εισηγήσεις τους ανέδειξαν με σαφήνεια την κρισιμότητα και τις διαστάσεις του προβλήματος, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα μέτρα και πολιτικές με χρονική διαβάθμιση, από τις άμεσες παρεμβάσεις έως τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα καταγράφονται στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν μειώνονται μόνο οι γεννήσεις, αλλά περιορίζεται δραματικά και ο αριθμός των νέων ανθρώπων που επιλέγουν να παραμείνουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν οικογένεια στον τόπο τους.

Για τον λόγο αυτό, το δημογραφικό και η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά ζητήματα. Απαιτούν συνδυασμό δημογραφικών, κοινωνικών, αναπτυξιακών, περιβαλλοντικών και χωρικών πολιτικών, καθώς και συνεργασία όλων των επιπέδων διακυβέρνησης.

Η παράταξή μας, το «Κοινό των Ηπειρωτών», κατέθεσε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την εκπόνηση ολοκληρωμένης Περιφερειακής Στρατηγικής για το Δημογραφικό, την Αναζωογόνηση και την Επανακατοίκηση της Υπαίθρου. Ο οδικός αυτός χάρτης περιλαμβάνει τρία στάδια:

Τη διαμόρφωση ενός αρχικού περιφερειακού πλαισίου πολιτικής για ειδική συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου για την κατάθεση προτάσεων από παρατάξεις και φορείς.

Την οργάνωση ανοιχτής διαδικασίας διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και την κοινωνία των πολιτών καθώς και τη διοργάνωση και ανοικτών περιφερειακών ημερίδων, μία σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με θέμα το μέλλον της υπαίθρου και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος

Τη σύνθεση των προτάσεων και την κατάρτιση ολοκληρωμένης περιφερειακής στρατηγικής, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τη διεκδίκηση πόρων, θεσμικών παρεμβάσεων και ειδικών πολιτικών από το κεντρικό κράτος, αλλά και για στοχευμένες ενέργειες της Περιφέρειας Ηπείρου. 

Η πρότασή μας καταχωρήθηκε στα πρακτικά της συνεδρίασης. Θεωρούμε ότι το θέμα δεν πρέπει να σταματήσει εδώ. Το κεντρικό κράτος έχει τον κύριο λόγο και την κύρια ευθύνη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και τη στήριξη της υπαίθρου, μέσα από μια συνεκτική εθνική στρατηγική, θεσμικές παρεμβάσεις και τη διάθεση των αναγκαίων πόρων. Ωστόσο, η Περιφέρεια Ηπείρου δεν μπορεί να παραμένει θεατής των εξελίξεων. Οφείλει να συντονίσει τον διάλογο, να αναλάβει πρωτοβουλίες, να ασκήσει πίεση προς την κεντρική διοίκηση και να υλοποιήσει δράσεις στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και των δυνατοτήτων της.

Με βάση τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη:

τη συνεχιζόμενη πληθυσμιακή συρρίκνωση και γήρανση του πληθυσμού της Ηπείρου,

την εγκατάλειψη οικισμών και την αποδυνάμωση των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών,

την ανάγκη ενίσχυσης της χωρικής και κοινωνικής συνοχής, καθώς και της παραγωγικής βάσης της Περιφέρειας, 

τις αυξανόμενες πιέσεις στις υποδομές λόγω της κλιματικής κρίσης και των ακραίων καιρικών φαινομένων,

τα συμπεράσματα της συζήτησης και τις εισηγήσεις που κατατέθηκαν στη συνεδρίαση

Καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να δώσει συνέχεια στη συζήτηση και να αναλάβει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση μιας κοινής περιφερειακής στρατηγικής, με σαφείς στόχους, χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένες διεκδικήσεις και δράσεις.