Το «ΑΙ Υπουργείο» που ετοιμάζει το ψηφιακό δημόσιο

 – Για την πρόκληση του ψηφιακού δημοσίου έκανε λόγο η Βιβή Χαραλαμπογιάννη, Υφυπουργός Εσωτερικών, η οποία, στο πλαίσιο του 11o Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου, θέλησε να αναδείξει το θετικό αποτύπωμα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη λειτουργία του κράτους.

 

«Το ψηφιακό δημόσιο είναι η μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και μια αδήριτη ανάγκη», επεσήμανε ευθύς εξαρχής, εξηγώντας ότι η ΤΝ έχει την ικανότητα να παρέμβει στο δημόσιο, ώστε το τελευταίο να εξυπηρετεί καλύτερα τον πολίτη και την επιχείρηση. «Έχουμε καταφέρει να εντοπίσουμε τα σημεία που πρέπει να παρέμβει η ΤΝ», επεσήμανε, κάνοντας ειδική αναφορά στη σημασία εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού. 

 

Πρέπει να δούμε, συνέχισε, πώς ο ανθρώπινος παράγοντας θα καταφέρει να εργαλειοποιήσει την τεχνολογία, ώστε να έχουμε το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα με τη χρήση των εργαλείων ΑΙ. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ανακοίνωσε τον σχεδιασμό της δημιουργίας ενός «ζωντανού εργαστηρίου AI» στη γενική γραμματεία του Υπουργείου, ώστε να σταχυολογήσουμε τις υπηρεσίες, να εντοπίσουμε τα προβλήματα, να κάνουμε την αναγκαία προτεραιοποίηση, να δούμε πού μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΤΝ, να δοκιμάσουμε λύσεις και στο τέλος να κάνουμε ένα «ΑΙ Υπουργείο».

 

Από την πλευρά του, ο Ιωάννης Φουστανάκης, Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης, ξεκαθάρισε ότι στόχος είναι η μάχη με το βαθύ κράτος, δηλαδή με τη γραφειοκρατία. «Το δημόσιο δεν δουλεύει μόνο για τον εαυτό του. Πρέπει να δουλεύουμε προκειμένου να παρέχουμε τις υπηρεσίες που αξίζουν στους πολίτες και στις επιχειρήσεις», πρόσθεσε, δηλώνοντας ως βασικό σκοπό τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας, τη μεγέθυνση του ΑΕΠ, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και εντέλει την επιστροφή στους πολίτες του μερίσματος που παράγεται. 

 

«Να υπηρετήσουμε το νέο παραγωγικό μοντέλο», συμπλήρωσε, αναγνωρίζοντας ότι το δημόσιο προσπαθεί να αλλάξει, να κινηθεί με ταχύτητα και να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία.

 

Την ίδια στιγμή, ο Βασίλης Καρκατζούνης, Ειδικός Γραμματέας για την Τεχνητή Νοημοσύνη στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, υπογράμμισε ότι το βασικό ζητούμενο είναι η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της ΤΝ, αν και διευκρίνισε ότι για να δουλέψουμε λύσεις ΤΝ πρέπει πρώτα να έχουμε δεδομένα. Την ίδια στιγμή, εξήρε την αποδοχή των δημοσίων υπαλλήλων, τονίζοντας ότι μόλις ένας υπάλληλος αντιλαμβάνεται την ΤΝ, τότε αμέσως υπάρχει ενθουσιασμός και τακτική χρήση. «Το κρίσιμο είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον ασφαλές για να χρησιμοποιήσουν την ΤΝ», πρόσθεσε, διαβεβαιώνοντας ότι «είμαστε σε ένα πολύ καλό δρόμο».

 

Για το ζήτημα της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού αναφέρθηκε ο Γιώργος Φράγκος, Εταίρος και Επικεφαλής Ανθρώπινου Κεφαλαίου στη Deloitte. Η ΤΝ, όπως εξήγησε, μπορεί να αναλύει δεδομένα, να εντοπίζει κενές θέσεις, να αξιολογεί ανάγκες και να απεικονίζει την προσφορά/ζήτηση. Απώτερος στόχος, συνέχισε, είναι το Υπουργείο να έχει προτάσεις διαμόρφωσης στρατηγικής, να γνωρίζει πόσους υπαλλήλους πρέπει να προσλάβει, πού μπορεί να εφαρμόσει την κινητικότητα, πώς θα αξιοποιήσει το ανθρώπινο ταλέντο κ.α.

 

Από την πλευρά του, ο Anthony Skenter, CEO στην Aevori.net, εστίασε στο πώς η ΤΝ δίνει πρόσβαση στον πολίτη σχετικά με τη δυνατότητα πρόσληψης στο δημόσιο. Έχουμε φτιάξει, επεσήμανε, ένα νέο κανάλι επικοινωνίας, όπου ο πολίτης μπορεί να λάβει πληροφορίες για οποιαδήποτε θέση ανά την Ελλάδα. «Ο πολίτης μπορεί να αναζητήσει την πληροφορία πιο γρήγορα από το να ψάξει στο σάιτ», διαβεβαίωσε.

 

Η Κατερίνα Σουρούνη, National Technology Officer στην Microsoft, εξήγησε ότι το μείζον αφορά όχι το αν αλλά το πώς θα χρησιμοποιούμε την ΤΝ πιο γρήγορα. Είναι μια δυνατότητα, τόνισε, που εισέρχεται στην αλυσίδα λειτουργίας του κράτους. Είναι μια ολοκληρωμένη εθνική υποδομή, συνέχισε, με εφαρμογές που βελτιώνουν την καθημερινότητα, ενισχύουν την παραγωγικότητα κ.α. «Δεν μιλάμε για αντικατάσταση του δημοσίου, αλλά για ένα πιο προσβάσιμο, γρήγορο και αποτελεσματικό δημόσιο», κατέληξε.

 

Παράλληλα, ο Φώτης Μπενέκος, Senior Expert στη Μεταρρύθμιση του Δημόσιου Τομέα στην Exprertise France, επέλεξε να μιλήσει για την αντικειμενοποίηση των δεδομένων, καθώς η ΤΝ ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοκρατία. Ως παράδειγμα επικαλέστηκε την στοχοθεσία. Ο πρώτος κύκλος στοχοθεσίας έτρεξε το 2023. 

 

Περισσότεροι από 20.000 προϊστάμενοι υπέβαλαν δεκάδες χιλιάδες στόχους, οι οποίες απέκλιναν από τις αρχές της έξυπνης στοχοθεσίας. Έτσι, εξήγησε, επιστρατεύσαμε τις τεχνολογίες αιχμής. Η ΤΝ έδωσε συστάσεις στους προϊσταμένους για να βελτιώσουν τη στοχοθεσία. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό, καθώς η αποδοχή των βελτιωμένων συστάσεων ήταν σε ποσοστό 67%. Μάλιστα, έκτοτε τα εργαλεία αναβαθμίστηκαν περαιτέρω, καθώς πλέον υπάρχει ο ψηφιακός βοηθός στοχοθεσίας.

 

Για το πώς η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει σε ένα δίκαιο μπόνους μίλησε η Ευτυχία Κασσελάκη, Εταίρος και Επικεφαλής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών Ανθρώπινου Δυναμικού για τη Νότια Ευρώπη στην ΕΥ. Το ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι να υπάρχει συγκρισιμότητα, αντικειμενικότητα και δικαιοσύνη στο ποιοι τελικά, όταν πετυχαίνουν τους στόχους, θα παίρνουν το bonus. Βέβαια, εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει διαφάνεια και αντικειμενικότητα επί των κριτηρίων, καθώς και οι ίδιοι οι δημόσιοι υπάλληλοι να έχουν πρόσβαση σ’ αυτά τα κριτήρια. Άλλωστε, συνέχισε, πρόκειται για μια διαδικασία που δεν αφορά μόνο ένα οικονομικό κίνητρο, αλλά και ένα εργαλείο εκσυγχρονισμού της νοοτροπίας. 

 

Ο Θεόδωρος Δαμιανίδης, Regional Manager Marketing για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη στην Google, εστίασε στο κομμάτι του skilling, εξηγώντας ότι τα οφέλη της ΤΝ μπορούν να γίνουν αντιληπτά, μόνο εφόσον πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Ανάμεσα σ’ αυτές είναι και η κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού.

Γι’ αυτό, ανέφερε, ξεκινήσαμε με το Υπουργείο μια δράση αναβάθμισης των δεξιοτήτων του δημοσίου τομέα.

 

Το 2024 εκπαιδεύσαμε 7.500 δημόσιους υπαλλήλους, ενώ το 2025 ο συγκεκριμένος αριθμός αυξήθηκε σε 28.000. Πρόκειται για ένα σύνολο σχεδόν 36.000 ατόμων -αριθμός που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση σ’ όλη την Ευρώπη ως προς την εκπαίδευση των δημοσίων υπαλλήλων στην ΤΝ, όπως πληροφόρησε ο κ. Δαμιανίδης. Ενδιαφέρον έχουν και ορισμένα στατιστικά στοιχεία: Το 62% ήταν γυναίκες, το 45% ήταν ηλικίας 41 έως 50 ετών και το 54% είχε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών.

 

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Βασίλης Έξαρχος, Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), χαιρέτησε το μεγάλο ενδιαφέρον των δημοσίων υπαλλήλων για την εκπαίδευση, η οποία αφορά κυρίως το πώς μπορεί η ΤΝ να αξιοποιηθεί. Αυτό αφορά τόσο τη χρήση, όσο και την εμβάθυνση στην εξαγωγή αποτελεσμάτων. Μάλιστα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν βλέπουν φιλικά την ΤΝ, καθώς κατανοούν ότι μπορεί να τους βοηθήσει στην καθημερινή τους εργασία.

 

Στη χρησιμότητα της πλατφόρμας «ΘΡΥΑΛΛΙΣ» εστίασε ο Παντελεήμων Τσάκαλης, Μηχανικός Μηχανικής Μάθησης (Machine Learning Engineer) και Υποψήφιος Διδάκτωρ στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), ο οποίος μίλησε  για την καταγραφή των αρμοδιοτήτων του δημοσίου με τη βοήθεια του ΤΝ. «Έχουμε αναπτύξει ένα σύστημα με στόχο να οργανώσει και να καταγράψει τις αρμοδιότητες σε όλο το δημόσιο», εξήγησε. Πρόκειται για έναν τεράστιο όγκο με πάνω από 2.000 φορείς και περισσότερο από μισό εκατομμύριο αρμοδιότητες. Η ΤΝ λύνει το πρόβλημα εισαγωγής όλων αυτών των δεδομένων, καθώς διαβάζει το ΦΕΚ και εξάγει τις αρμοδιότητες.

 

Ο Μάριος Σκιαδάς, Ειδικός Ψηφιακού Μετασχηματισμού στην Expertise France, αναφέρθηκε σε μια αντίστοιχη εφαρμογή, η οποία αφορά τα δικαιολογητικά του δημοσίου. Όπως παρατήρησε, το ίδιο έγγραφο έχει πολλές διαφορετικές περιγραφές, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας τεράστιος όγκος δεδομένων. 

 

«Πρωταθλήτρια» αναδείχθηκε η υπεύθυνη δήλωση, ενώ κανονικά αυτή η πληροφορία θα έπρεπε να αναζητείται από το δημόσιο εσωτερικά. Όπως επεσήμανε, το κράτος θα μπορούσε να αναζητά μόνο του το  85% των δικαιολογητικών, χωρίς να τα ζητάει από τους φορολογούμενους. Ως παράδειγμα επικαλέστηκε το πιστοποιητικό γέννησης και οικογενειακής κατάστασης, με το πιστοποιητικό θανάτου να είναι το επόμενο χαρτί, το οποίο δεν θα χρειάζονται οι πολίτες να προσκομίζουν στις συναλλαγές με το δημόσιο.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι τον συντονισμό της συζήτησης έκανε η Δημοσιογράφος Γεωργία Σαδανά.