Πέτρος Παλάσχας ||Γερμανικές αποζημιώσεις :Ιστορική μνήμη και ηθική δικαίωση. Ένα ανοιχτό χρέος

Με αφορμή την χθεσινή ερώτηση από τον επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης θέλω να ξεκαθαρίσω τα εξής όσο αφορά την στάση του Δήμου Ιωαννιτών αλλά και την δική μου στο ζήτημα των μαρτυρικών χωριών και των γερμανικών αποζημιώσεων. 

 Ο Δήμος Ιωαννιτών φέρει ένα βαρύ ιστορικό φορτίο μνήμης, το οποίο αισθάνομαι βαθιά ως θεσμική αλλά και προσωπική ευθύνη. Πρόκειται για μια διπλή ιστορική παρακαταθήκη που επιβάλει από μέρους μας διαρκή εγρήγορση σεβασμό και πρωτίστως υπευθυνότητα.

 Μια ευθύνη που αφορά τόσο τα μαρτυρικά χωριά της περιοχής μας όσο και την τραγική εξόντωση της εβραϊκής κοινότητας της πόλης κατά τη διάρκεια τουΟλοκαύτωμα στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια διπλή ιστορική παρακαταθήκη που επιβάλει από μέρους μας διαρκή εγρήγορση σεβασμό και πρωτίστως υπευθυνότητα.

Η συμμετοχή του Δήμου μας στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας δεν αποτελεί για μένα μια τυπική υποχρέωση. Αντίθετα, εκφράζει μια συνειδητή στάση απέναντι στην ιστορία και στα θύματα της Κατοχή της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι μια στάση που συνδέει τη μνήμη με τη δικαιοσύνη.

Το Δίκτυο έχει διαμορφώσει μια ξεκάθαρη και διαχρονική θέση, την οποία προσωπικά συμμερίζομαι: η παρουσία γερμανικών αντιπροσωπειών στις εκδηλώσεις μνήμης δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από την ουσιαστική αναγνώριση των εγκλημάτων πολέμου και την επίλυση του ζητήματος των γερμανικών αποζημιώσεων. Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι η μη κατάθεση στεφάνου από εκπρόσωπο του γερμανικού κράτους δεν αποτελεί πράξη αποκλεισμού, αλλά στάση αξιοπρέπειας και ιστορικής συνέπειας.

Η θέση αυτή δεν είναι αυθαίρετη. Βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα: στην απουσία έμπρακτης μεταμέλειας, στη μη πρόοδο στο ζήτημα των αποζημιώσεων και των κατοχικών δανείων, αλλά και στην κατά καιρούς προσχηματική παρουσία εκπροσώπων, χωρίς σαφή συγγνώμη για τις θηριωδίες της Βέρμαχτ.

Στις πρόσφατες εκδηλώσεις μνήμης στους Λιγκιάδες Ιωαννίνων, έναν τόπο που συμβολίζει τη ναζιστική θηριωδία, η πρόσκληση προς τον εκπρόσωπο του γερμανικού κράτους έγινε με πλήρη επίγνωση αυτού του πλαισίου. Η επιλογή τους να μην παραστούν  επιβεβαιώνει τη βαρύτητα των ζητημάτων που παραμένουν ανοιχτά.

Πιστεύω ακράδαντα ότι η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να εξαντλείται σε τελετουργικές πράξεις χωρίς ουσία. Ως Αντιδήμαρχος που ασχολείται με ευαισθησία στα θέματα ιστορικής μνήμης, θεωρώ καθήκον μου να υπερασπίζομαι μια στάση που υπηρετεί την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την ηθική αποκατάσταση.

Θεωρω λοιπόν πώς η εκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων δεν είναι μόνο ένα νομικό ή πολιτικό ζήτημα. Είναι πρωτίστως ζήτημα ηθικής τάξης. Είναι ένα χρέος απέναντι στους ανθρώπους που χάθηκαν, αλλά και απέναντι στις επόμενες γενιές.

Γιατί, για μένα, η μνήμη δεν είναι παρελθόν. Είναι ευθύνη στο παρόν και παρακαταθήκη για το μέλλον. Όπως και οι εκδηλώσεις μνήμης δεν είναι τυπικές αλλά πράξεις διεκδίκησης. 

Πέτρος Ι. Παλασχας 

Αντιδήμαρχος Δήμου Ιωαννιτών