Νέο δάνειο και μέτρα δεκάδων δισ. προβλέπει η έκθεση της Κομισιόν

Έκθεση-κόλαφος για το... μέλλον της χώρας μας δημοσιοποίησε χθες η Κομισιόν, καταρρίπτοντας επί της ουσίας τις "κορώνες" δήθεν επιτυχίας που... εξαπολύει η κυβέρνηση. Είναι σαφές ότι η δικομματική Σαμαρά - Βενιζέλου έχει αναλάβει "σκληρές" δεσμεύσεις και μετά το πέρας των ευρωεκλογών, παρά το ότι διατείνεται για τα περί αντιθέτου. Την ίδια ώρα οι προβλέψεις της Επιτροπής μεταβάλλονται επί τα χείρω αναφορικά με την κατάσταση του χρέους, όταν η κυβέρνηση αρνείται να θέσει επιτακτικά και επί της ουσίας το ζήτημα του "κουρέματος", παραμένοντας σε επίσημες και εθιμοτυπικές αναφορές.
Έρχονται μειώσεις σε συντάξεις και εφάπαξ και απολύσεις στο Δημόσιο
Ειδικότερα, μέτρα ύψους 7,7 δισ. ευρώ για την τριετία 2015 - 2017 ζητάει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την κυβέρνηση, ποσό το οποίο αντιστοιχίζεται στο δημοσιονομικό κενό της εν λόγω τριετίας...
Τα μέτρα αυτά κατανέμονται σε 2 δισ. ευρώ για το 2015, 3,6 δισ. ευρώ για το 2016 και 1,9 δισ. ευρώ για το 2017. Πρόκειται για μέτρα τα οποία δεν έχουν προσδιοριστεί και θα αποκρυσταλλωθούν τον Σεπτέμβριο, στη νέα αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος από την τρόικα, ενώ θα αναφέρονται, σύμφωνα με πληροφορίες, επιγραμματικά στο Μεσοπρόθεσμο, το οποίο αναμένεται να φέρει η κυβέρνηση στη Βουλή.
Την ίδια στιγμή η Κομισιόν εκτιμά στα 14,9 δισ. ευρώ το χρηματοδοτικό κενό για τη διετία 2014 - 2015, στοιχείο το οποίο αποτυπώνει τη "γύμνια" των κυβερνητικών λεγομένων σε κάθε επίπεδο.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα θα πρέπει να βρει φέτος 2,6 δισ. ευρώ για να καλύψει εσωτερικές ανάγκες και 12,3 δισ. ευρώ για το 2015, για να μπορέσει να πληρώσει τα ομόλογα που λήγουν την επόμενη χρονιά. Πάντως, γίνεται και μια ειδικότερη αναφορά για χρηματοδοτικό κενό μέχρι τον Μάιο του 2015, το οποίο υπολογίζεται σε 5,5 δισ. ευρώ και αναμένεται να καλυφθεί, σύμφωνα με την Ε.Ε., μέσω repos και αξιοποίησης κεφαλαίων που υπάρχουν σε φορείς της γενικής κυβέρνησης, ή αξιοποίησης των προνομιούχων μετοχών στις τράπεζες, όπως προτείνει η επιτροπή. Σε κάθε περίπτωση, όπως εκτιμούν έγκυροι οικονομικοί αναλυτές, εκτός από το ότι οι εν λόγω αναφορές είναι γενικόλογες και δύσκολο να εφαρμοστούν, τα νέα μέτρα δεν πρόκειται να αποφευχθούν.
"Βαριά" προαπαιτούμενα
Η Ε.Ε. καθορίζει τα προαπαιτούμενα τα οποία πρέπει να εκπληρώσει η κυβέρνηση το επόμενο δίμηνο προκειμένου να δώσει την έγκρισή της για την εκταμίευση των δύο υπο-δόσεων, ύψους 2 δισ. ευρώ συνολικά. Συγκεκριμένα, τα έξι προαπαιτούμενα που πρέπει να εκπληρωθούν έως το Μάιο του 2014 είναι:
* Υιοθέτηση νόμου για το υπαίθριο εμπόριο.
* Υιοθέτηση νομοθεσίας για αδειοδότηση επενδύσεων.
* Επικαιροποίηση της λίστας των φόρων υπέρ τρίτων.
* Υιοθέτηση κώδικα δεοντολογίας για τα μέλη της κυβέρνησης.
* Υπουργική απόφαση για την ενοποίηση της διαδικασίας συλλογής φόρων.
* Νομοθεσία που θα επιτρέπει πρόσβαση σε φαρμακευτική περίθαλψη και διαγνωστικές εξετάσεις από ανασφάλιστους και αλλαγή των σημερινών περιθωρίων κερδών των φαρμακείων στο πλαίσιο ενός αντιστρόφως προοδευτικού συστήματος και μείωση του συνολικού περιθωρίου κερδών των φαρμακείων.
Τα έξι προαπαιτούμενα που πρέπει να εκπληρωθούν έως τα τέλη Ιουνίου 2014:
* Θέσπιση της απαιτούμενης νομοθεσίας για την απορρόφηση από το ΕΤΕΑ των επικουρικών ταμείων του Δημοσίου.
* Υιοθέτηση του νέου δασικού νόμου.
* Υιοθέτηση νομοθεσίας για μείωση των διοικητικών βαρών.
* Κατάργηση από 1η Ιανουαρίου του 2015 όλων των τελών που χρηματοδοτούν επικουρικά ταμεία και βρίσκονται υπό την αιγίδα του υπουργείου Εργασίας.
* Υιοθέτηση του νόμου για τη «μικρή ΔΕΗ» και εκκαθάριση όλων των ληξιπρόθεσμων οφειλών της.
* Υιοθέτηση νομοθεσίας για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και τη δημοσίευση και παρακολούθηση του ενεργητικού τους.
Επιβαρύνεται το χρέος
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με την επιτροπή, η δυναμική του ελληνικού χρέους έχει επιδεινωθεί ελαφρώς και η χώρα εξακολουθεί να βασίζεται στους διεθνείς δανειστές προκειμένου να καλύψει πλήρως τις χρηματοδοτικές της ανάγκες. Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί ορατά από το 2015 κι έπειτα.
Ειδικότερα, η Κομισιόν αναμένει πως το χρέος θα διαμορφωθεί γύρω στο 125% του ΑΕΠ το 2020 και στο 112% του ΑΕΠ το 2022. Στην προηγούμενη ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, οι δανειστές έβλεπαν το χρέος στο 124% του ΑΕΠ το 2020 και «πολύ πιο κάτω» από το 110% του ΑΕΠ το 2022.
Χάνουμε 10 δισ. ευρώ από τον ΦΠΑ
Συνολικά 10 δισ. ευρώ τον χρόνο χάνει το Δημόσιο από τον ΦΠΑ, καθώς εισπράττει μόλις 4 στα 10 ευρώ του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας.
Με αυτό το δεδομένο, η Κομισιόν ζητά επειγόντως μεταρρύθμιση του συστήματος ΦΠΑ με:
1. Ξεκαθάρισμα της λίστας των υπόχρεων σε ΦΠΑ, με διαγραφή των ανενεργών επιχειρήσεων.
2. Καθιέρωση της δυνατότητας απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων από το σύστημα ΦΠΑ (υποβολή περιοδικών δηλώσεων και απόδοση ΦΠΑ).
3. Δημιουργία ειδικής μονάδας για την καταπολέμηση της απάτης με ΦΠΑ.
4. Επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ. Επιχειρήσεις με καλό ιστορικό πληρωμών και συμμόρφωσης με τους κανόνες ΦΠΑ να λαμβάνουν τις επιστροφές αυτόματα, χωρίς έλεγχο. Δημιουργία συστήματος ανάλυσης κινδύνου για τους ελέγχους.
"Καμπανάκι" για προβληματικά δάνεια
Οι ελληνικές τράπεζες ίσως χρειαστούν περισσότερα κεφάλαια στο μέλλον εξαιτίας του μεγάλου όγκου των προβληματικών δανείων, επισημαίνει μεταξύ άλλων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι το οποίο οξύνει τις ανησυχίες στην αγορά, ενώ δείχνει την αυξητική τάση που θα έχουν τα "κόκκινα δάνεια".
Επίσης, η Κομισιόν "ξεκόβει" τη χρησιμοποίηση του "μαξιλαριού" του ΤΧΣ για την κάλυψη των κενών, αναφέροντας ότι το κεφαλαιακό απόθεμα του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα μπορούσε να καλύψει τις μελλοντικές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών. Ειδικότερα, σημειώνεται ότι αν οι αρχές και οι τράπεζες δεν αντιμετωπίσουν εγκαίρως και αποτελεσματικά το υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τότε υπάρχει κίνδυνος αύξησης των κεφαλαιακών αναγκών.
Στο "στόχαστρο" συντάξεις και εφάπαξ
Στο "στόχαστρο" της τρόικας μπαίνουν οι συντάξεις, οι λοιπές παροχές αλλά και τα όρια ηλικίας, καθώς η Κομισιόν ζητά από την κυβέρνηση να πάρει μέτρα που θα συγκρατούν τις συνταξιοδοτικές δαπάνες και θα διευρύνουν τη βάση των ασφαλιστικών ταμείων.
Οι δανειστές υπενθυμίζουν την υποχρέωση της κυβέρνησης Σαμαρά να εκπονήσει αναλογιστικές μελέτες στα ταμεία κύριας ασφάλισης έως τον Σεπτέμβριο, για να κριθεί η βιωσιμότητα των ταμείων με δεδομένη τη μειούμενη κρατική χρηματοδότηση. Το κείμενο κάνει λόγο για κατάργηση αδικαιολόγητων εξαιρέσεων και για αντικατάσταση του ανταποδοτικού συστήματος από κεφαλαιοποιητικό, ώστε να γίνει ακόμα πιο ισχυρός ο δεσμός εισφορών - παροχών.
Για το ασφαλιστικό, η έκθεση αξιολόγησης σημειώνει πως του επόμενους μήνες θα πραγματοποιηθεί μια «βαθιά αναθεώρηση» του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, η οποία θα εστιάζει στην αναθεώρηση των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας. Ειδική αναφορά γίνεται και στις επικουρικές συντάξεις, για τις οποίες τονίζεται πως οι μεταρρυθμίσεις του 2012 δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί πλήρως, ενώ η μεταρρύθμιση για τα εφάπαξ θα πρέπει να ολοκληρωθεί, κάτι το οποίο σημαίνει ότι έρχονται νέες μειώσεις.
Νέες απολύσεις στο Δημόσιο
Νέες απολύσεις από το Δημόσιο ώς το 2016 προβλέπει η έκθεση. Σύμφωνα με τον πίνακα που παρουσιάζεται στην έκθεση αξιολόγησης της Κομισιόν και ο οποίος έχει ως πηγή το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, το συνολικό πλήθος των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα μειώθηκε από τους 907.351 στο τέλος του 2009 στους 671.111 στο τέλος του 2013 (236.240 ή 26%). Επίσης, σύμφωνα με τις προβλέψεις οι οποίες παρουσιάζονται στο εν λόγω πίνακα, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα φτάσουν τις 621.860 στο τέλος του 2016. Συνεπώς, κατά την περίοδο 2014-16 θα μειωθούν επιπλέον κατά 49.251 ή κατά 7%. Αυτό σημαίνει πως σύμφωνα με τις παραπάνω προβλέψεις στο διάστημα 1.1.2010 - 31.12.2015 οι δημόσιοι υπάλληλοι θα έχουν μειωθεί κατά 285.491 ή 31%!
Ανησυχία για ΕΟΠΥΥ
Συνεχίζει να προβληματίζει η έλλειψη ρευστότητας του ΕΟΠΥΥ, παρά τις αλλαγές που έχουν γίνει για την ενίσχυση των οικονομικών του. Όπως αναφέρεται στην τελευταία έκθεση προόδου της Κομισιόν για το ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής, η κατάσταση στον Οργανισμό παραμένει «δύσκολη», καθώς η απορρόφηση οφειλών από τις εταιρείες φαρμάκου και τους παρόχους υγείας (ιδιωτικές κλινικές και διαγνωστικά κέντρα) γίνεται με αργό ρυθμό.
Ανασύνταξη στο... "ξεπούλημα"
Αλλαγές υπάρχουν και στο χρονοδιάγραμμα του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, αλλά και στους στόχους εσόδων περιλαμβάνονται στην έκθεση. Προβλέπεται, για παράδειγμα, πως τα συνολικά έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις δεν θα ξεπεράσουν φέτος το 1,5 δισ. ευρώ (ο στόχος ήταν για 3,6 δισ. ευρώ) και του χρόνου τα 2,2 δισ. ευρώ, ενώ προς τα κάτω αναθεωρείται και ο συνολικός στόχος εσόδων μέχρι το 2020, από τα 24,2 δισ. ευρώ στα 22,3 δισ.
Από την έκθεση προκύπτει πως ο πρώτος γύρος τιτλοποίησης μελλοντικών εσόδων από ακίνητα θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο του 2014. Για τις αρχές του τρίτου τριμήνου προγραμματίζεται η κατάθεση δεσμευτικών προσφορών για τα περιφερειακά αεροδρόμια, για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ καθώς και για την εταιρεία διαχείρισης του τροχαίου υλικού του ΟΣΕ (ROSCO).
Εντός του επόμενου τριμήνου αναμένονται και οι δεσμευτικές προσφορές για τον ΟΛΠ (τη Δευτέρα λήγει η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος).

Αυγη