Επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Νικολάου Μωραΐτη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με τις καταστροφές κηπευτικών στην περιοχή της Πρέβεζας από τον ισχυρό ανεμοστρόβιλο στις 29-11-2012.

 (Αθανάσιος Νάκος): Θα συζητηθεί τώρα η με αριθμό 710/4-12-2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Νικολάου Μωραΐτη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με τις καταστροφές κηπευτικών στην περιοχή της Πρέβεζας από τον ισχυρό ανεμοστρόβιλο στις 29-11-2012.

Θα απαντήσει ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος.

Ο Βουλευτής κ. Νικόλαος Μωραΐτης έχει το λόγο.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΩΡΑΪΤΗΣ:, κύριε Υφυπουργέ, πριν λίγες ημέρες ανεμοστρόβιλος μεγάλης ισχύος κατέστρεψε θερμοκήπια, κατέστρεψε βάρκες φτωχών ψαράδων, βιομηχανικά κτήρια και καταυλισμό Ρομά στο Καλαμίτσι Πρέβεζας στο Δήμο Πρέβεζας. Ήταν τέτοια η μανία του ανέμου που στην κυριολεξία μία έκταση 150 στρεμμάτων –που μην φανεί ότι είναι λίγη, μιλάμε για 150 στρέμματα θερμοκήπια- έχουν καταστραφεί ολοσχερώς με αποτέλεσμα οι τεράστιες ζημιές να μην είναι μόνο στο πάγιο κεφάλαιο, στις εγκαταστάσεις, αλλά να είναι και στην παραγωγή. Αλλά η μεγάλη ζημιά πραγματικά είναι στο κεφάλαιο. Και μιλάμε για φτωχούς παραγωγούς, για βιοπαλαιστές οι οποίοι είναι παραπάνω από βέβαιο ότι δεν θα καταφέρουν να αποκαταστήσουν αυτές τις ζημιές. Είναι σίγουρο.

Βέβαια δεν υπάρχει καμία προστασία και θα πω και στη δευτερολογία μου μέσα από το Νόμο του ΕΛΓΑ που λειτουργεί σαν φοροεισπρακτικός μηχανισμός, αλλά δεν καλύπτει τέτοιες ζημιές.

Επειδή όπως είπα αυτός ο κόσμος είναι καταχρεωμένος στις τράπεζες –και ξέρετε σήμερα δεν υπάρχει ρευστότητα ούτε μπορούν να πάρουν χρήματα για να αποκαταστήσουν αυτές τις ζημιές- ζητάμε να γίνει άμεσα καταγραφή των ζημιών.

Βέβαια πρέπει να πω εδώ ότι πέρα από την αντιλαϊκή, αντιαγροτική πολιτική αναδείχθηκαν και οι σοβαρές ευθύνες των τοπικών παραγόντων, οι οποίοι από μαρτυρίες που έχω προσωπικά που περιόδευσα στην περιοχή αμέσως μετά τις καταστροφές, δεν βρέθηκαν κοντά σε αυτόν τον κόσμο. Και δεν φτάνει μόνο μία σύσκεψη φορέων να ζητάνε από την πολιτεία να κηρυχτεί η περιοχή σε έκτακτη ανάγκη. Μεταφέρω την αγωνία, την αγανάκτηση των κατοίκων ότι οι τοπικές αρχές δεν στάθηκαν κοντά τους.

Ζητάμε, κύριε Υπουργέ, να γίνει άμεσα η καταγραφή των ζημιών, να αποζημιωθούν οι παραγωγοί και όχι από τα ΠΣΕΑ και θα πω μετά, αλλά να γίνει άμεσα η αποζημίωση στις πάγιες εγκαταστάσεις και στη φυτική παραγωγή γιατί διαφορετικά αυτός ο κόσμος θα οδηγηθεί σε μαζικό βίαιο ξεκλήρισμα.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Νάκος): Το λόγο έχει ο Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος για τρία λεπτά.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

Η ερώτησή σας, κύριε συνάδελφε, θα έλεγα είναι ιδιαίτερα επίκαιρη διότι κατατέθηκε πριν καλά-καλά παρέλθει το δωδεκαήμερο που χρειάζεται από την αναγγελία της ζημιάς εντός του οποίου καλούνται οι πληγέντες παραγωγοί να υποβάλλουν τις δηλώσεις ζημιάς.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που έχουμε από τις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ πράγματι προξενήθηκαν ζημιές στις 29 Νοεμβρίου στην περιφερειακή ενότητα της Πρέβεζας από την εκδήλωση ανεμοστρόβιλου και ανεμοθύελλας. Οι γεωτεχνικοί του υποκαταστήματος ΕΛΓΑ Ιωαννίνων ανταποκρίθηκαν άμεσα, διενήργησαν αρχικά τις απαραίτητες επισημάνσεις από τις οποίες διαπιστώθηκαν ζημιές τόσο σε πάγιο όσο και σε φυτικό κεφάλαιο. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα οι ζημιές δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλης έκτασης. Έως σήμερα έχουν υποβληθεί στον ανταποκριτή του ΕΛΓΑ μία αίτηση για καταστροφή αποθήκης, 20 αιτήσεις για θερμοκήπια έκτασης 72 στρεμμάτων με μαρούλια, ντομάτες και φασολάκια, τέσσερις αιτήσεις για εκρίζωση ή σπασίματα πρωτογενών βλαστών που αφορούν σε 1.600 ελαιόδεντρα.

Ήδη οι εκτιμήσεις ξεκίνησαν από τις 7 Δεκεμβρίου και θα συνεχιστούν και θα ολοκληρωθούν εντός της εβδομάδος που διανύουμε. Οι ζημιές του πάγιου και του φυτικού κεφαλαίου εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που απαιτούν ο Κανονισμός Οικονομικών Κρατικών Ενισχύσεων και οι κοινωνικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις θα ενταχθούν σε πρόγραμμα ΠΣΕΑ το οποίο θα υποβληθεί προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφόσον έχει και τη σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Οικονομικών.

Θα ήθελα εδώ να επισημάνω ότι ζημιές είχαμε και στην ευρύτερη περιοχή της Πρέβεζας και από χαλάζι στις 2 Δεκεμβρίου σε εσπεριδοειδή, ελιές και κηπευτικά συνολικής έκτασης 1.300 στρεμμάτων. Γι’ αυτές τις ζημιές επίσης διενεργήθηκαν επισημάνσεις, έγιναν αναγγελίες και υποβάλλονται δηλώσεις. Μέχρι στιγμής υποβλήθηκαν 38 δηλώσεις ζημιάς. Οι εκτιμήσεις θα ξεκινήσουν την Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου, πριν ακόμα δηλαδή ολοκληρωθεί η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων από τους πληγέντες παραγωγούς.

Οι αποζημιώσεις θα καταβληθούν μετά την ολοκλήρωση των εκτιμήσεων και την κοινοποίηση των πορισμάτων, εφόσον βέβαια οι παραγωγοί είναι ασφαλιστικά ενήμεροι.

Επειδή δεν μου αρέσει να κρύβω τα προβλήματα κάτω από το χαλί, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να πω ότι το κατά πόσον καταβάλλονται έγκαιρα οι αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον αριθμό των εργαζομένων, των απασχολούμενων γεωτεχνικών στον ΕΛΓΑ. Σήμερα σε σχέση με το 2009 οι εργαζόμενοι, είτε αορίστου είτε συμβασιούχοι είτε αυτοί που κάνουν πρακτική στον ΕΛΓΑ, είναι λιγότεροι από μισοί.

(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού)

Αναμένουμε την έγκριση τριών αιτημάτων για προσλήψεις συμβασιούχων τρίμηνης και οκτάμηνης διάρκειας από το Υπουργείο Οικονομικών. Μέχρι τότε αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που υπάρχουν σε υποκαταστήματα στην περιοχή ευθύνης των οποίων έχουν εκδηλωθεί ζημιές εκ των εν όντων, με μετακινήσεις από άλλα υποκαταστήματα γεωτεχνικών ή με την αξιοποίηση γεωτεχνικών από τις περιφέρειες.

Για τα υπόλοιπα ζητήματα θα έχω την ευκαιρία να απαντήσω στη δευτερολογία μου.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Νάκος): Το λόγο ο κ. Νικόλαος Μωραΐτης για τρία λεπτά.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΩΡΑΪΤΗΣ: Μου δίνει την ευκαιρία ο κύριος Υπουργός να αναδείξω και το μεγάλο ζήτημα των ελλείψεων στον ΕΛΓΑ. Είναι έτσι ακριβώς όπως είπατε κι όταν παρουσιάζονται ζημιές σε όλη τη χώρα, μεταφέρονται από άλλα υποκαταστήματα για να γίνει η καταγραφή των ζημιών. Αυτό είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζουν καθημερινά οι αγρότες μας.

Κύριε Υπουργέ, δεν ξέρω αν σας πληροφόρησαν σκόπιμα. Δεν έγιναν έγκαιρα. Είπατε ότι έγιναν στις 7 του μήνα. Εγώ πήγα μετά από δύο μέρες δύο φορές, μέσα σε ένα διάστημα πέντε ημερών. Η μαρτυρία των κατοίκων που μεταφέρω είναι ότι δεν είχε πάει κανένας από τον ΕΛΓΑ. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα, δεν έγινε καμμία καταγραφή των ζημιών. Σε ό,τι αφορά τα εβδομήντα δύο στρέμματα, οι μαρτυρίες των κατοίκων που επισκέφτηκα προσωπικά, μιλάνε για πάνω από εκατόν πενήντα στρέμματα.

Αλλά πέρα από εκεί, κύριε Υφυπουργέ, το ξέρετε πολύ καλά ότι στα ΠΣΕΑ και χρονοβόρα είναι η διαδικασία, πηγαίνει σε βάθος δύο και τριών χρόνων και πολλές φορές δεν εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση κι αν ακόμα εγκριθεί, οι αποζημιώσεις στους παραγωγούς είναι ψίχουλα. Επομένως, κάτι που συμβαίνει και στην εκλογική σας περιφέρεια με το πράσινο σκουλήκι, δεν πρόκειται να αποζημιωθεί κι αυτός ο κόσμος στην Πρέβεζα.

Γι’ αυτό εμείς σε επίσκεψη που είχαμε στο Υπουργείο και συνάντηση με τον κύριο Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων το συνεπές αγροτικό κίνημα, η Παναγροτική Αγωνιστική Συσπείρωση και το ΚΚΕ, είχαμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις σε ό,τι αφορά τον ΕΛΓΑ.

Κύριε Υπουργέ, είναι φοροεισπρακτικός μηχανισμός ο ΕΛΓΑ και το ξέρετε πολύ καλά. Προεισπράττει χρήματα ο ΕΛΓΑ και δεν είναι σίγουρο αν θα αποζημιώσει τους παραγωγούς. Πέρα από το ότι πρέπει να υπάρχει κρατικός ασφαλιστικός φορέας που να καλύπτει στο 100% τις ζημιές από όλες τις ασθένειες, από όλες τις φυσικές καταστροφές, εμείς ζητάμε οι παραγωγοί μας να πληρώνουν στην πώληση του προϊόντος, όχι να πληρώνουν με τη δήλωση του ΟΣΔΕ στην προβλεπόμενη παραγωγή, γιατί πολλοί παραγωγοί δεν θα πληρώσουν.

Ακούστε, κύριε Υπουργέ -που πρέπει να το ξέρετε και ασφαλώς το ξέρετε- τα θερμοκήπια δεν καλύπτονται και λέτε στους παραγωγούς να δηλώσουν την παραγωγή που είναι μέσα στα θερμοκήπια ή λέτε κάτι ακόμα πιο παράλογο, ότι για να καλυφθούν οι ζημιές στα υλικά, τα νάιλον, τα καλύμματα κι όλα αυτά, πρέπει να έχουν τοποθετηθεί πριν ένα χρόνο, λες κι αν είχαν τοποθετηθεί το προηγούμενο βράδυ η μανία αυτού του ανεμοστρόβιλου δεν θα τα κατέστρεφε ή τα πλοία που πάλι δεν αποζημιώνονται οι φτωχοί ψαράδες, δεν θα τα κατέστρεφε.

Επομένως, εμείς και ζητάμε αλλά καλούμε και τους κατοίκους της περιοχής να διεκδικήσουν δυναμικά έναν ΕΛΓΑ που θα καλύπτει το 100% των ζημιών. Κύριε Υπουργέ, μεταφέρω την αγωνία αυτών των ανθρώπων. Θα καταστραφούν ολοσχερώς. Είναι άνθρωποι που ήταν σε απόγνωση πραγματικά, γιατί δεν μπορούν με δικά τους χρήματα, πέρα από το όπως είπα στην πρωτολογία μου υπάρχει η μη ρευστότητα σε ό,τι αφορά τις τράπεζες και ιδιαίτερα τώρα με τον κ. Σάλας Αγροτική, αλλά κι ακόμα αν μπορούσαν θα είχαν καταστραφεί, γιατί δεν μπορούν να ανταποκριθούν πραγματικά σ’ αυτό το μέγεθος των ζημιών. Γι’ αυτό ζητάμε και απαιτούμε να γίνει άμεσα η καταγραφή και να αποζημιωθούν αυτοί οι κάτοικοι στο 100%, για να μπορούν να συνεχίσουν την παραγωγική διαδικασία.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Νάκος): Το λόγο έχει ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Κύριε Πρόεδρε, την καταγραφή των ζημιών του ΕΛΓΑ δεν θα την κάνει ούτε ο συνάδελφος Βουλευτής του ΚΚΕ ούτε εγώ. Θα την κάνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του οργανισμού και ήδη το κάνουν.

Κύριε Μωραΐτη, σας ανέφερα συγκεκριμένα στοιχεία για τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τις δηλώσεις που μέχρι και σήμερα έχουν υποβληθεί από τους πληγέντες αγρότες στα κλιμάκια του ΕΛΓΑ. Μέχρι να παρέλθει η ημερομηνία θα δούμε πόσες αιτήσεις θα έχουν υποβληθεί.

Δουλειά του οργανισμού είναι να καταγράφει τις ζημιές και να καταβάλει αντικειμενικές, δίκαιες αποζημιώσεις έγκαιρα.

Επανήλθατε πάλι στο ζήτημα της κατά 100% αποζημίωσης από τον ΕΛΓΑ. Σας έχω ξαναπεί από αυτό το Βήμα ότι πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη 100% ιδιαίτερα για τον πρωτογενή τομέα. Μακάρι να ήταν εφικτό κάτι τέτοιο. Βεβαίως είμαστε ανοικτοί σε ρεαλιστικές προτάσεις. Ήδη έχω ζητήσει από τους εκπροσώπους των κομμάτων που μετέχουν στο Κοινοβούλιο να μου καταθέσουν σκέψεις και προτάσεις ενόψει της βελτίωσης που επιδιώκουμε στο νόμο που διέπει τη λειτουργία του ΕΛΓΑ και τον Κανονισμό Ασφάλισης Φυτικής και Ζωτικής Παραγωγής.

Κάποια κόμματα έχουν ανταποκριθεί στην πρόσκλησή μας και έχουν καταθέσει προτάσεις, τις οποίες μελετούμε.

Συζητούμε για παράδειγμα τη διεύρυνση του ορίου της αυξομείωσης της ασφαλιζόμενης αξίας και κατ’ επέκταση και του ασφαλίστρου, από το 20% στο 30% που δίνει τη δυνατότητα στον παραγωγό για μεγαλύτερες επιλογές.

Εξετάζουμε σοβαρά την ενεργοποίηση του θεσμού της προαιρετικής ασφάλισης για νόσους και παθογόνα αίτια που σήμερα δεν αποζημιώνονται όπως το πράσινο σκουλήκι, στο οποίο αναφερθήκατε νωρίτερα. Αυτή η επέκταση θα αποτελέσει αντικείμενο διαλόγου με τα κόμματα και τους εκπροσώπους των αγροτών. Παράλληλα, αρμόδιες επιστημονικές επιτροπές θα εκπονήσουν τις αναλογιστικές μελέτες για να δούμε το ύψος του ασφαλίστρου ή τις καλύψεις που θα πρέπει να παρέχονται.

Τέλος, μετά την αρνητική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο αίτημα για ΠΣΕΑ με βάση το άρθρο 11 του Κανονισμού για τις ζημιές από το σκουλήκι το 2010, έδωσα εντολή να συγκροτηθεί ομάδα εργασίας η οποία θα εκπονήσει ένα κανονιστικό πλαίσιο με βάση το άρθρο 10 του Κανονισμού για την παροχή ενισχύσεων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση νόσων ζώων και φυτών και την προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς όπως το πράσινο σκουλήκι.

Τις επόμενες μέρες έχουν προγραμματιστεί πληρωμές από τον ΕΛΓΑ, στις 12 Δεκεμβρίου και στις 21 Δεκεμβρίου, που αφορούν ζημιές ύψους περίπου 20 εκατομμυρίων ευρώ.

Το σύνολο των αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ για το 2012 θα αποπληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2013.

Κύριε συνάδελφε, σε κάθε περίπτωση οφείλουμε να συνομολογήσουμε σε αυτή την Αίθουσα ότι στην δύσκολη οικονομική συγκυρία που περνάει η πατρίδα μας, ο ΕΛΓΑ είναι από τους λίγους θα έλεγα οργανισμούς που λειτουργεί με αξιοπιστία καταβάλλοντας τις οφειλόμενες αποζημιώσεις στους ασφαλισμένους του, στους αγρότες και στους κτηνοτρόφους, στους παραγωγούς. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: Πρώτον, ο ΕΛΓΑ λειτουργεί αυστηρά με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Δηλαδή η δυνατότητα πληρωμών δεν εξαρτάται από το κατά πόσο ο κρατικός προϋπολογισμός έχει τη δυνατότητα να δανειοδοτεί τον ΕΛΓΑ. Και δεύτερον, οι εργαζόμενοι –έστω αυτοί οι λίγοι που σήμερα υπηρετούν στον ΕΛΓΑ- κάνουν με συνέπεια το καθήκον τους, υπηρετούν ευσυνείδητα τον οργανισμό.

Ευχαριστώ.